مقالات

اصول لوله‌کشی گاز شهری در ساختمان‌های بلندمرتبه

نشتی‌های پنهان، افت فشار در طبقات بالا و خاموشی‌های ناگهانی مشعل‌ها از پیامدهای طراحی و اجرای نامناسب لوله‌کشی گاز است. در برج‌ها، طول مسیر، تغییر ارتفاع و تعدد مصرف‌کننده‌ها حساسیت کار را دوچندان می‌کند. این مقاله چارچوبی عملی برای طراحی، اجرا و نگهداری ایمن شبکه گاز شهری در ساختمان‌های بلند ارائه می‌کند.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

  • تعیین بار گاز و قطرگذاری خطوط اصلی/فرعی
  • جانمایی رگولاتور، شیر قطع اضطراری و ایستگاه اندازه‌گیری
  • انتخاب متریال، اتصالات و الزامات تهویه اتاق‌های گاز
  • آزمون نشتی، تحویل و نگهداری دوره‌ای
  • خطاهای رایج وسوالات متداول

اهمیت طراحی صحیح

  • کاهش ریسک انفجار و آتش‌سوزی با جداسازی فضاها و تجهیزات ایمنی.
  • پایداری شعله و عملکرد مشعل‌ها با حفظ فشار مناسب.
  • امکان توسعه آینده با پیش‌بینی انشعابات و دسترسی سرویس.

اصول و استانداردها

بار و قطرگذاری

  • محاسبه دبی گاز موردنیاز هر مصرف‌کننده (بویلرها، پکیج‌ها، مشعل‌های هواباز/هوابسته).
  • قطرگذاری بر اساس طول مسیر، افت فشار مجاز و مجموع بار هم‌زمان.

رگولاتورها و شیرهای ایمنی

  • رگولاتور اصلی در ورودی ساختمان یا اتاق گاز با تهویه مناسب.
  • شیر قطع اضطراری در مسیرهای حیاتی و نزدیک تجهیزات؛ پیش‌بینی شیر لرزه‌ای در مناطق با خطر زلزله.

متریال و مسیرگذاری

  • لوله فولادی سیاه بدون درز برای رایزرها و مسیرهای اصلی؛ استفاده از اتصالات جوشی استاندارد.
  • جلوگیری از عبور لوله گاز از فضاهای خواب و شفت‌های فاقد تهویه؛ رعایت رواداری انبساط حرارتی.

تهویه و ایمنی

  • اتاق گاز و موتورخانه با ورودی/خروجی هوای دائم و آشکارساز گاز.
  • جداسازی الکتریکی و رعایت فاصله از منابع جرقه‌زا.

مراحل اجرایی

  1. نقشه‌کشی مسیرها، نقاط قطع و جانمایی رگولاتورها.
  2. پیش‌مونتاژ، جوشکاری با آزمون PQR/WPS و تایید بصری.
  3. آزمون هیدرواستاتیک/پنوماتیک و تست نشتی با فشار مشخص.
  4. رنگ‌آمیزی، برچسب‌گذاری و تحویل As-built.

نگهداری و بازرسی

  • پایش دوره‌ای نشتی با کف صابون/دتکتور، کالیبراسیون آشکارساز گاز.
  • بازبینی عملکرد رگولاتورها و تعویض پکینگ‌ها در سرویس‌های زمان‌بندی‌شده.

نکات عملی

  • کشیدن بای‌پَس برای رگولاتورهای حیاتی جهت سرویس بدون توقف.
  • پیش‌بینی سینی جمع‌آوری کندانس در مسیرهای سرد.

اشتباهات رایج

  • استفاده از اتصالات دنده‌ای در رایزرهای فشار بالاتر.
  • عبور لوله گاز از فضاهای فاقد تهویه یا نزدیک کابل‌های برق بدون فاصله ایمن.
  • حذف شیر قطع محلی در مجاورت هر دستگاه.

سوالات متداول

  1. آیا می‌توان از لوله چندلایه برای گاز استفاده کرد؟ → برای برج‌ها و فشارهای متعارف، فولادی جوشی ترجیح دارد.
  2. دوره تست نشتی؟ → پس از هر تغییر و به‌صورت سالانه در نقاط حیاتی.
  3. تهویه اتاق گاز چگونه باشد؟ → ورودی پایین و خروجی بالا با جریان دائمی هوا.
  4. آیا آشکارساز گاز لازم است؟ → برای موتورخانه/اتاق گاز ضروری و باید به قطع‌کن خودکار متصل شود.
  5. شیر لرزه‌ای مفید است؟ → در مناطق لرزه‌خیز بسیار توصیه می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *